01Sorun ve çözüm
Multi-agent sistemde iş, her biri dar bir görev, kendi araçları ve kendi talimatıyla çalışan ajanlara bölünür; bir yönetici ajan ya da önceden çizilmiş bir akış bu ajanlar arasında iş devrini düzenler. Ajan sayısını işin gerçek bölünmesine göre belirliyor, aralarındaki iletişimi yazılı bir sözleşmeyle tanımlıyor ve her devri kayda alıyoruz. Tek ajanla çözülebilecek bir işte birden fazla ajan önermiyoruz; çünkü her ek ajan maliyet, gecikme ve hata noktası demektir.
02Kimler için
Multi-agent sistemi kimler için anlamlı
İşin doğal olarak farklı uzmanlıklara bölündüğü ve ara çıktıların ayrıca denetlenmesi gerektiği durumlar için uygundur.
- İhale ve teklif dosyası hazırlayan, şartname analizi ile maliyet hesabını farklı kişilerin yaptığı mühendislik ve taahhüt firmaları
- Tedarikçi tekliflerini toplayıp teknik, ticari ve lojistik açıdan karşılaştıran satın alma birimleri
- Pazar, rakip ve mevzuat taramasını farklı kaynaklardan derleyip tek rapora dönüştüren araştırma ve strateji ekipleri
- Gelen talebi önce anlayıp sonra iade, teknik destek ya da faturalama uzmanına devreden çok kanallı destek operasyonları
- Kod değişikliklerini test, güvenlik ve dokümantasyon açısından ayrı ayrı gözden geçirmek isteyen yazılım ekipleri
03İhtiyaçlar
Tek ajanın yetersiz kaldığı noktalar
Birden fazla ajana ihtiyaç, genellikle tek bir istemin altından kalkamadığı somut sınırlardan doğar.
- 01
Taşan bağlam
Uzun belgeler, araç çıktıları ve geçmiş adımlar tek bir modelin bağlamına sığmaz ya da sığsa bile dikkat dağılır. Her ajan yalnızca kendi görevine ait bilgiyi görür.
- 02
Çelişen talimatlar
Aynı modele hem yaratıcı metin yazmasını hem katı bir uyum kontrolü yapmasını söylemek ikisini de zayıflatır. Görevleri ayırmak her ajanın talimatını sade tutar.
- 03
Kendi işini denetleyememe
Bir model ürettiği çıktıdaki hatayı aynı bağlamda çoğu zaman göremez. Ayrı bir denetçi ajan, farklı talimat ve kontrol listesiyle aynı çıktıya yeniden bakar.
- 04
Paralel yürütülebilecek adımlar
Beş tedarikçinin teklifini sırayla incelemek yerine aynı uzman ajanın beş kopyası eşzamanlı çalışabilir; sonuçları bir toplayıcı ajan birleştirir.
04Özellikler
Multi-agent sistemlerde kurduğumuz yapı taşları
Ajanların kendisi kadar, aralarındaki düzenin de tasarlanması gerekir.
- 01
Rol ve araç ayrımı
Her ajanın hangi sisteme okuma ya da yazma yetkisiyle eriştiği ayrı tanımlanır. Maliyet hesaplayan ajan e-posta gönderemez, yazışma taslağı hazırlayan ajan fiyat tablosunu değiştiremez.
- 02
Yapılandırılmış devir
Ajanlar birbirine serbest metin yerine alanları belli bir çıktı iletir. Bir sonraki ajan eksik alanla karşılaşırsa işi geri gönderir, tahminle doldurmaz.
- 03
Döngü ve bütçe sınırları
Ajanların birbirine sonsuza kadar iş paslamasını önlemek için adım sayısı, süre ve istek başına maliyet üst sınırları konur; sınıra ulaşan iş insan kuyruğuna düşer.
- 04
Akış görünümü
Bir işin hangi ajandan hangisine geçtiği, her ajanın hangi aracı çağırdığı ve ne ürettiği zaman çizelgesi olarak izlenir. Hatalı sonucun hangi adımda doğduğu buradan bulunur.
05Entegrasyonlar
Ajanların eriştiği sistemler
Ajanlar ancak bağlandıkları sistemler kadar iş yapabilir; her bağlantı yetkisiyle birlikte tasarlanır.
- 01
Belge depoları ve arama katmanı
Şartname, katalog ve geçmiş teklifler bir arama katmanı üzerinden ajanlara açılır; ajan belgenin tamamını değil ilgili bölümünü alır.
- 02
ERP ve stok kayıtları
Logo, Mikro, Netsis ya da SAP Business One gibi sistemlerden ürün, maliyet ve stok bilgisi okunur. Yazma işlemleri varsayılan olarak onaya bağlanır.
- 03
E-posta, takvim ve görev araçları
Ajanların hazırladığı taslaklar gönderilmek üzere ilgili kişinin kutusuna ya da görev listesine düşer.
- 04
Standart araç protokolleri
Araçlar Model Context Protocol (MCP) gibi açık bir protokolle tanımlanırsa, aynı araç farklı ajanlar ve farklı model sağlayıcıları tarafından yeniden kullanılabilir.
06Süreç
Multi-agent sistemi yaptırmak istiyorum: süreç nasıl işler?
Adım 01
Analiz
İş akışınızı, kullanıcılarınızı ve mevcut sistemlerinizi dinleriz; kapsamı, öncelikleri ve kabul ölçütlerini yazılı hâle getiririz.
Adım 02
Tasarım
Ekran akışlarını ve veri modelini çıkarırız. Arayüzü sizinle gözden geçirip onay almadan geliştirmeye geçmeyiz.
Adım 03
Geliştirme
Kısa döngülerle çalışırız; her döngü sonunda çalışan bir sürümü test ortamında görürsünüz.
Adım 04
Test
İşlevsel testler, entegrasyon testleri ve temel güvenlik kontrolleriyle hataları yayından önce yakalarız.
Adım 05
Yayın
Sunucu, alan adı, yedekleme ve izleme ayarlarını yaparak canlıya alırız; ekibinize kısa bir kullanım eğitimi veririz.
Adım 06
Bakım
İsterseniz bakım ve destek anlaşmasıyla güncellemeleri, izlemeyi ve yeni geliştirmeleri sürdürürüz.
07Teknoloji
Multi-agent sistemi projelerinde mimari ve maliyet dengesi
İki temel düzen vardır. Birincisinde adımlar ve devir koşulları önceden bir grafik olarak çizilir; akış öngörülebilir, test edilebilir ve maliyeti kestirilebilir olur. İkincisinde bir yönetici ajan işi nasıl böleceğine kendisi karar verir; esnektir ama davranışı her çalıştırmada değişebilir. Kurumsal süreçlerde çoğunlukla birinci düzeni temel alıp yalnızca gerçekten belirsiz adımlarda ajana karar bırakıyoruz. Uygulamada LangGraph, CrewAI ya da model sağlayıcıların ajan geliştirme kitleri gibi çatılar seçenek olarak değerlendirilir.
Devamını okuDaha az göster
Her ajan ayrı bir model çağrısı demektir; bu yüzden basit işleri küçük ve ucuz modellere, muhakeme gerektiren adımları daha yetenekli modellere veriyoruz. Ajanların ortak durumu bir veritabanında tutulur; bir adım hata verdiğinde iş baştan değil kaldığı yerden devam eder.
Çok ajanlı sistemlerde bir ajanın hatası sonrakine girdi olur ve büyüyerek ilerler. Bunu sınırlamak için kritik devirlere doğrulama adımı, geri dönüşü olmayan işlemlere insan onayı konur. Dışarıdan gelen belge ve e-postalardaki talimat benzeri metinler veri olarak işlenir; ajanların yetkisi bu metinlerle genişletilemez.
08Çalışma modelleri
Bu hizmette çalışma modelleri
- 01
Proje bazlı
Sabit kapsam, sabit fiyat ve belirli teslim tarihi
Kapsamı belli, teslim tarihi olan işler için.
- Yazılı kapsam ve kabul ölçütleri
- Sabit fiyat ve belirli teslim tarihi
- Teslim ve kabul adımları sözleşmede
- 02
Bakım ve destek
Aylık sözleşmeli, SLA'lı bakım, destek ve geliştirme saati
Yayındaki bir sistemin sürekliliği için.
- Aylık sözleşme ve SLA
- İzleme, güncelleme ve hata düzeltme
- Aylık geliştirme saati
09Sık sorulan sorular
Multi-agent sistemi hakkında sık sorulan sorular
Multi-agent sistem ile tek bir AI agent arasındaki fark nedir?
Tek ajan bütün araçlara ve bütün göreve tek bir talimatla sahiptir. Çok ajanlı yapıda iş uzmanlaşmış ajanlara bölünür, her biri kendi araç ve bağlamıyla çalışır. İş bölünebiliyor ve ara denetim gerekiyorsa birden fazla ajan mantıklıdır; aksi halde tek ajan daha ucuz ve sadedir.
Ajanlar birbirini yanlış yönlendirirse ne olur?
Devirler yapılandırılmış çıktıyla yapıldığı için eksik ya da tutarsız veri bir sonraki adımda yakalanır. Adım ve bütçe sınırları döngüyü keser, iş insan kuyruğuna düşer. Akış görünümünde hatanın kaynağı izlenip ilgili ajanın talimatı düzeltilir.
Multi-agent sistemi için firma seçerken nelere dikkat etmeliyiz?
Ajan sayısını artırmayı değil, işi doğru bölmeyi önceleyen bir yaklaşım arayın. Değerlendirme setiyle ölçüm, adım kaydı, maliyet sınırları ve insan onay noktaları teklifte açıkça yer almalı. Tek ajanla yetinilebilecek durumu size söyleyebilen bir ekip daha sağlıklı sonuç verir.
Multi-agent sistemi yaptırma fiyatları nasıl belirlenir?
Ajan ve araç sayısı, bağlanacak sistemlerin API durumu, insan onay akışlarının karmaşıklığı, değerlendirme setinin kapsamı ve kullanılacak model sağlayıcısı belirleyicidir. Ayrıca kullanım hacmine bağlı model çağrı maliyeti işletme gideri olarak ayrıca hesaplanır; teklifte bu iki kalemi ayrı gösteriyoruz.
Sistemi kendi sunucularımızda, açık modellerle çalıştırabilir miyiz?
Evet, kurum içinde çalışan açık modellerle kurulabilir. Ancak ajanların araç kullanma ve plan yapma becerisi modele göre belirgin biçimde değişir. Hangi adımların yerel modelle yeterli kaliteye ulaştığını değerlendirme setiyle test ederek karar veriyoruz.
İlk aşamada ne kadarlık bir kapsamla başlamak doğru olur?
Tek bir uçtan uca işle, örneğin bir teklif dosyasının ön incelemesiyle başlamayı öneriyoruz. Bu iş üzerinde ajan rolleri, devir biçimi ve ölçüm düzeni oturduktan sonra yeni süreçler aynı altyapıya eklenir.
10İlgili hizmetler