01Sorun ve çözüm
Veri yönetişimi danışmanlığımızda büyük bir kurumsal programla değil, sizin ölçeğinize uyan birkaç temel kararla başlarız: kritik veri varlıkları hangileri, her birinin iş sahibi kim, hangi tanım geçerli, kimin neye erişeceği nasıl onaylanır. Bu kararları yazılı politikaya, veri kataloğuna ve teknik erişim kurallarına dönüştürür; ekibinizin kendi başına sürdürebileceği bir düzen bırakırız.
02Kimler için
Veri yönetişimi hizmeti hangi şirketlerde ihtiyaç hâline gelir
Veri yönetişimi ihtiyacı genellikle bir büyüme anında ya da bir sorundan sonra fark edilir.
- Aynı göstergenin farklı departmanlarda farklı hesaplandığı ve yönetim toplantılarında rakam tartışmasının sürdüğü şirketler
- Veri ambarı ya da data lake kurmuş, ancak içindeki tabloların ne anlama geldiğini yalnızca birkaç kişinin bildiği ekipler
- Kişisel veri envanterini ve erişim yetkilerini düzenli olarak gözden geçirmesi gereken kuruluşlar
- Yapay zekâ ya da analitik projelerine hangi verinin kullanılabileceğine karar vermek zorunda kalan yöneticiler
- Şirket satın alımı, yatırım turu ya da denetim öncesinde veri düzenini belgelemesi istenen işletmeler
03İhtiyaçlar
Yönetişim eksikliğinin günlük işe yansıması
Sorun çoğunlukla teknik değil, sorumluluğun ve tanımın belirsiz olmasıdır.
- 01
Sahipsiz veri
Bir alanın doğruluğundan kimin sorumlu olduğu belli değilse hatalar herkesin gözü önünde birikir. Her kritik veri kümesi için bir iş sahibi ve bir teknik sorumlu atanır.
- 02
Ortak sözlüğün olmaması
“Aktif müşteri”, “net satış” ya da “iade oranı” gibi kavramlar departmana göre değişir. İş sözlüğünde tek tanım, hesaplama kuralı ve onaylayan kişi yazılır.
- 03
Kontrolsüz erişim
Yıllar içinde verilen ve geri alınmayan yetkiler, ayrılan personelin açık kalan hesapları ve herkese açık paylaşılan klasörler risk yaratır. Erişim talep ve onay akışı tanımlanır, yetkiler dönemsel olarak gözden geçirilir.
- 04
Görünmeyen kişisel veri
Kimlik numarası, sağlık bilgisi ya da iletişim verisi beklenmedik tablolarda ve dışa aktarılmış dosyalarda durabilir. Sınıflandırma, bu verilerin nerede olduğunu ve hangi korumaya tabi olacağını belirler.
04Özellikler
Veri yönetişimi çalışmasının çıktıları
Çıktılar, belgede kalmasın diye mümkün olduğunca araçlara ve süreçlere işlenir.
- 01
Rol ve sorumluluk matrisi
Veri sahibi, veri sorumlusu ve teknik yönetici rollerinin kimde olduğu, karar ve onay yetkileriyle birlikte yazılır. Küçük ekiplerde aynı kişi birden çok rolü üstlenebilir.
- 02
Sınıflandırma ve saklama kuralları
Veriler kamuya açık, şirket içi, gizli ve kişisel gibi sınıflara ayrılır; her sınıf için şifreleme, paylaşım ve saklama süresi kuralları belirlenir. Saklama süresi dolan verinin silinme ya da anonimleştirilme yöntemi de bu kurallarda yer alır.
- 03
Veri kataloğu ve köken bilgisi
Tablolar, alan açıklamaları, sahipleri ve hangi kaynaktan hangi rapora aktığı bir katalogda toplanır. Bir sütun değiştirildiğinde etkilenecek raporlar önceden görülür.
- 04
Kalite ölçütleri
Kritik alanlar için doluluk, biçim ve tutarlılık kontrolleri tanımlanır; sonuçlar düzenli olarak raporlanır ve eşik altına düşen alan sahibine bildirilir.
- 05
Uygulama yol haritası
Bütün kararlar aynı anda hayata geçmez. Önce en riskli ve en çok kullanılan veri kümeleriyle başlayan, adım adım genişleyen bir plan hazırlanır.
05Entegrasyonlar
Katalog, erişim ve kalite tarafında kullanılan araçlar
Araç seçimi mevcut altyapınıza ve bütçenize göre yapılır; yönetişim tek bir ürüne bağlı değildir.
- 01
Veri kataloğu
OpenMetadata ya da DataHub gibi açık kaynak araçlar, bulut tarafında Microsoft Purview, AWS Glue Data Catalog veya Google Dataplex seçenekleri değerlendirilir.
- 02
Kimlik ve erişim yönetimi
Active Directory, Entra ID veya Google Workspace grupları üzerinden rol bazlı erişim kurgulanır; veritabanı ve raporlama araçlarındaki yetkiler bu gruplara bağlanır.
- 03
Veri kalitesi denetimleri
Great Expectations ya da dbt testleri gibi araçlarla tanımlanan kontroller veri hattına eklenir ve her yüklemede çalışır.
- 04
Raporlama ve veri ambarı
İş sözlüğündeki tanımlar, iş zekâsı aracındaki ortak ölçülere ve veri ambarındaki görünümlere aynen yansıtılır.
06Süreç
Veri yönetişimi hizmeti nasıl ilerler?
Adım 01
Analiz
İş akışınızı, kullanıcılarınızı ve mevcut sistemlerinizi dinleriz; kapsamı, öncelikleri ve kabul ölçütlerini yazılı hâle getiririz.
Adım 02
Tasarım
Ekran akışlarını ve veri modelini çıkarırız. Arayüzü sizinle gözden geçirip onay almadan geliştirmeye geçmeyiz.
Adım 03
Geliştirme
Kısa döngülerle çalışırız; her döngü sonunda çalışan bir sürümü test ortamında görürsünüz.
Adım 04
Test
İşlevsel testler, entegrasyon testleri ve temel güvenlik kontrolleriyle hataları yayından önce yakalarız.
Adım 05
Yayın
Sunucu, alan adı, yedekleme ve izleme ayarlarını yaparak canlıya alırız; ekibinize kısa bir kullanım eğitimi veririz.
Adım 06
Bakım
İsterseniz bakım ve destek anlaşmasıyla güncellemeleri, izlemeyi ve yeni geliştirmeleri sürdürürüz.
07Teknoloji
Politikayı teknik kurala dönüştürmek
Yazılı bir politika, sistemler onu uygulamadığı sürece kâğıt üzerinde kalır. Bu yüzden sınıflandırma etiketlerini veritabanı ve depolama katmanında, erişim kurallarını kimlik sistemi grupları üzerinden, maskeleme kurallarını ise rapor ve sorgu katmanında uygularız. Gizli olarak işaretlenmiş bir sütun, yetkisi olmayan kullanıcının sorgusunda maskeli döner.
Devamını okuDaha az göster
KVKK açısından veri yönetişimi; kişisel veri envanterinin güncel tutulması, erişimin ihtiyaçla sınırlı olması ve saklama süresi dolan verinin imha edilmesi gibi yükümlülüklere dayanak oluşturur. Hangi verinin ne süreyle saklanacağına dair hukuki değerlendirmeyi hukuk danışmanınızla birlikte netleştirir, teknik tarafın bu kararları otomatik uygulamasını sağlarız.
08Çalışma modelleri
Bu hizmette çalışma modelleri
09Sık sorulan sorular
Veri yönetişimi hakkında sık sorulan sorular
Veri yönetişimi fiyatları neye bağlıdır?
Kapsama alınacak sistem ve veri kümesi sayısı, departman sayısı, kişisel veri yoğunluğu ve katalog aracının kurulumunun işe dahil olup olmadığı belirleyicidir. Çalışma belirli bir kapsam için proje bazlı ya da dönemsel danışmanlık olarak yürütülebilir.
Küçük bir şirket için veri yönetişimi gerekli mi?
Ağır bir komite yapısı gerekmez, ama kritik verinin sahibi, ortak tanımlar ve erişim onayı küçük şirkette de işe yarar. Kapsamı birkaç temel veri kümesiyle sınırlı tutarak hafif bir düzen kurarız.
Veri yönetişimi ile KVKK uyum çalışması aynı şey mi?
Değil, ama birbirini besler. KVKK uyumu hukuki yükümlülükleri ele alır; veri yönetişimi bu yükümlülüklerin sistemlerde uygulanmasını, ayrıca kişisel olmayan verinin de kalitesini ve tanımını düzenler. Hukuki yorum için hukuk danışmanınızla birlikte çalışırız.
Bir veri yönetişimi firması olarak çalışmayı nereden başlatıyorsunuz?
Yöneticiler ve veri kullanan ekiplerle görüşmeler yapar, sistemlerin envanterini çıkarırız. En çok sorun yaşanan ya da en riskli birkaç veri kümesini seçip pilot olarak ele alırız; buradan öğrenilenler diğer alanlara genişletilir.
Katalog aracı satın almak zorunda mıyız?
Hayır. Başlangıçta paylaşılan bir belge ya da açık kaynak bir katalog yeterli olabilir. Veri kümesi sayısı ve kullanıcı sayısı arttığında otomatik tarama yapan bir araca geçmek anlamlı hâle gelir.
Danışmanlık bittikten sonra düzeni kim sürdürecek?
Rollerin şirket içinde kimlere verileceği çalışmanın parçasıdır. Teslimde süreç belgeleri, kontrol listeleri ve dönemsel gözden geçirme takvimi bırakırız; isterseniz bu gözden geçirmelere danışman olarak katılmaya devam ederiz.
10İlgili hizmetler